امار چیست؟
آمار، دانش استخراج اطلاعات از دادههای جمعآوری شدهاست. دادهها ممکن است به صورت کمی (عدد و رقم) یا کیفی (صفت و ویژگی غیرعددی) جمعآوری شده باشند. دستهبندی و خلاصهسازی این دادهها کمک میکند بتوانیم اطلاعات بیشتری از آنها استخراج کنیم. پس میتوان علم آمار را مرتبط با شیوهها و روشهای دستهبندی، خلاصه سازی، تحلیل و استنباط دادهها دانست.
جامعه آماری-نمونه آماری
مجموعهی اشیاء یا افرادی که به منظور بررسی یک یا چند ویژگی با دادههای کمی یا کیفی مورد مطالعه قرار میگیرند، جامعه آماری گفته میشود. این اشیاء یا افراد همگی در یک یا چند ویژگی مورد بررسی مشترک هستند؛ ولی مقدار این ویژگیها متفاوت است. به هیمن علت نام متغیر را برای این ویژگیها در نظر میگیریم. با توجه به نوع ویژگیها، متغیرها نیز ممکن است کمی یا کیفی باشند. در گزارش بررسی آماری، باید جامعه آماری را از نظر زمان بررسی، مکان بررسی و ویژگی یا ویژگیهای مورد نظر به طور کامل بیان نمود تا جامعه آماری به شکل صحیح مشخص گردد.
مقادیری که بیانگر خصوصیات جامعه آماری باشند، پارامتر جامعه آماری نامیده میشود. برای مثال اگر میانگین سن افراد جامعه شهر تهران در سال 1394 توسط مرکز آمار از طریق سرشماری به دست آمده باشد، پارامتر میانگین جامعه آماری در مورد ویژگی سن مشخص شدهاست.
در بررسیهای آماری ممکن است دسترسی به همه جامعه آماری از لحاظ زمانی یا هزینهی میسر نباشد. یا اندازهگیری داده، منجر به از بین رفتن جامعه آماری شود (اندازه گیری طول عمر لامپ های تولیدی یک کارخانه). در چنین حالاتی که بررسی و اندازهگیری ویژگیهای مورد نظر برای همه جامعه آماری امکان پذیر نباشد، از قسمتی از جامعه آماری که طبق قانون خاصی انتخاب میشود، استفاده میکنیم. این قانون با توجه به جامعه آماری، باید به شکلی باشد که با کمترین خطا، نتایجی مشابه جامعه آماری از آن استخراج شود. مقادیری که بیانگر خصوصیات نمونه آماری باشند، آماره نامیده میشوند. در بیشتر موارد، هدف از تحلیل آماری، استفاده از مقدار آماره برای تعیین پارامتر و شناخت بیشتر جامعه آماری است.
آمار توصیفی- آمار استنباطی
جمعآوری دادهها، از طریق پرسشنامه-اندازهگیری با ابزار اندازهگیری یا شمارش-مصاحبه و… انجام میشود. بعد از این عمل، دستهبندی و خلاصهسازی برای ویژگیهای اندازهگیری شده اهمیت دارد. استفاده از جداول آماری مانند جدول فراوانی، جدول فراوانی متقاطع، نمودارها و غیره روشهایی برای دسته بندیدادهها هستند. نمودارهای فراوانی (هیستوگرام)، نمودار پارتو، نمودار جعبهای و نمودارهای دیگر، قابلیت نمایش خصوصیات جامعه آماری را به صورت تصویری دارند. همچنین برای شناخت بهتر جامعه آماری یا نمونه آماری، امکان محاسبه شاخصها یا معیارهایی وجود دارد که بوسیلهی آن خصوصیات جامعه یا نمونه در یک مقدار (کمی یا کیفی) خلاصه شده، و مقایسه بین جامعهها یا نمونههای مختلف را میسر میسازد.
امیدوارم لذت ببرید
با تشکر از سایت پیکوفایل